Alle berichten van Tijs Krammer

...

Introductie

 
In het studiejaar 2017-2018 wordt voor de achtste maal de opleiding Dirigent Licht Vocaal (DLV) gegeven. Op 21 zaterdagen krijgen dirigenten les in o.a. dirigeertechniek, muziekgeschiedenis, repetitietechniek, repertoirekennis, partituurspel, analyse en stemvorming. De opleiding is bedoeld voor gevorderde amateurdirigenten die al ruime ervaring hebben met koren in de lichte muziek, voor studenten die aan het conservatorium studeren en voor musici die al een conservatoriumstudie hebben afgerond en zich verder willen ontwikkelen in de lichte vocale muziek. Het repertoire dat aan bod komt bij de DLV omvat onder andere pop, jazz, gospel, musical en wereldmuziek.

...

DLV

De DLV

Logo BalkDe opleiding wordt georganiseerd door BALK, de korenbond voor groepen die lichte muziek zingen.

De DLV is een door KunstKeur erkende opleiding. Bij afronding van de opleiding krijgen de deelnemers een diploma, waaraan adviestarieven van het VNK (Vereniging van Nederlandse Korenorganisaties) zijn verbonden.

Docenten

De drie vaste docenten van de DLV zijn Tijs Krammer, Marieke Snijders en Hans van den Brand.

Tijs Krammer is cursusleider van de DLV en hij neemt de meeste lessen voor zijn rekening. Hij studeerde klassieke koordirectie aan het conservatorium van Den Haag bij Jos van Veldhoven. Hij was zanger bij de a cappella popgroep Montezuma’s Revenge. Hij schreef diverse boeken over koordirectie. Hij is veelgevraagd arrangeur en was oprichter van bekende close harmony-groepen, zoals Be Sharp! en Leeuwenhart, en hij geeft nu onder andere leiding aan de vocal group Twelve. Bij Balk is hij ook docent van de arrangeercursus.
 

Marieke Snijders is de zangdocent van de opleiding. Zij neemt onderwerpen als stemvorming en inzingen voor haar rekening en geeft de studenten tevens individueel zangles. Zij is in de DLV ongeveer de helft van de bijeenkomsten aanwezig. Marieke studeerde zang en piano aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en studeerde in 2000 af in beide richtingen. Zij speelde in muziektheatervoorstellingen van o.a. de Theatercompagnie, Courage en Orkater.
 

Hans van den Brand is docent van de opleiding en hij neemt een viertal bijeenkomsten voor zijn rekening. Hans studeerde schoolmuziek, piano en koordirectie aan het Fontys Conservatorium Tilburg. Hij is dirigent van het Fontys Jazz Choir op, waarmee hij in 2009 EO Korenslag won. Hij is verbonden aan afdelingen schoolmuziek aan het Tilburgs Conservatorium en het Amsterdams Conservatorium.
 

Workshops

Naast de drie vaste docenten geven vier gastdocenten workshops, die ook toegankelijk zijn voor geïnteresseerden van buiten.

Stage

Tijdens de opleiding volg je als student een korte stage bij een toonaangevend Nederlands koor uit de lichte muziek.

Afsluiting

Voor het examen maak je drie werkstukken: een analyse van een bestaand arrangement, een avondvullend concertprogramma en een vocaal werkplan. De opleiding wordt afgesloten met een examenconcert waarin je een kort concertje geeft met een eigen groep.

Ervaringen

Ervaringen van studenten

De DLV vindt eens in de twee jaar plaats. In de eerste jaren was dat in het Fontys Conservatorium in Tilburg. In 2004 en 2006 behaalden daar respectievelijk 18 en 11 studenten het examen. Sinds 2007 wordt de opleiding in Utrecht (of in de omgeving daarvan) gehouden. In 2008, 2010, 2012, 2014 en 2016 hebben daar respectievelijk 14, 11, 7, 15 en 6 studenten het examen gedaan. Hieronder staan ervaringen van studenten uit afgelopen jaren.


Na mijn conservatoriumstudie jazz & pop zang rolde ik eigenlijk per toeval het dirigeervak in. Na ruim 2 jaar werkzaam te zijn geweest als dirigente, vond ik het in 2015 hoog tijd worden om ook voor het dirigeervak een officieel diploma te halen. Daarom besloot ik om de opleiding Dirigent Licht Vocaal te volgen.

Tijdens de opleiding ben ik echt gegroeid als dirigente. Niet alleen door de zeer ervaren docenten, die de tijd namen om elke student de tips te geven die hij of zij nodig had, maar ook zeker door mijn medestudenten. We hadden een diverse groep, bestaande uit beginnend dirigenten zoals ik, maar ook uit mensen die al jaren in het vak zaten. Iedereen had echter nog dingen te leren: waar de één vooral coaching nodig had op het gebied van slagtechniek, had de ander meer moeite met repetitietechniek, pianospel, zangtechniek of de sociale kant van het vak. Door naar elkaar te kijken, elkaar feedback te geven en de tips te horen die de docenten ieder gaven, hebben we enorm van elkaar kunnen leren. Kortom: een zeer inspirerend jaar waarna ik mezelf nu, naast zangeres, ook officieel dirigente mag, en durf te noemen!

Marije Peters, student DLV 2015-2016, en dirigent van o.a. Popstones

Ik zou de opleiding DLV omschrijven als uitdagend, ook voor conservatorium-afgestudeerden. De manier waarop de stof wordt uitgelegd, de ruimte die er is om kwesties in het werkveld te bespreken en de wijze waarmee Tijs de professionaliteit overbrengt aan zijn studenten zijn zeer prettig. Daarbij waren de zanglessen van Marieke ook verrassend vernieuwend.

Het was een bijzonder jaar waarbij niet alleen kennis is opgedaan, maar waar ook vriendschappen zijn gesloten. Op een zeer natuurlijke wijze is er in een jaar tijd veel netwerk bijgekomen, wat een fantastische carrièrestart is.

Nyanda van Dijk, student DLV 2013-2014, en o.a. dirigent van Amazing

De Opleiding Dirigent Licht Vocaal biedt een verdieping in het complexe vakgebied van een dirigent. Als student wordt je uitgedaagd om je te ontwikkelen in zowel slagtechniek, repetitietechniek, solfège, zang, pianospel en de sociale kant van het vak. Wanneer jij jezelf als dirigent licht vocaal wilt presenteren, is deze opleiding aan te bevelen.

Caroline Grasmeijer, student DLV 2013-2014, dirigent van Vocal Group Utrecht en het Utrecht Gospel Choir

De opleiding DLV heb ik als bijzonder inspirerend ervaren. Ik vond de docenten zeer kundig, prettig, eerlijk en direct. De lessen en workshops waren leerzaam omdat het goed aansloot op mijn persoonlijke situatie en op de dagelijkse koorpraktijk. Ik vond het aanbod volledig en breed van opzet. Er was bovendien veel ruimte voor eigen inbreng. En omdat ik gestimuleerd werd een organiserende houding aan te nemen, heb ik het gewenste uit de opleiding gehaald. Kortom: door alle bagage van de opleiding DLV sta ik zekerder en professioneler voor mijn koren!

Fenneke Bouwman, student DLV 2011-2012, dirigent van NU-Vocaal uit Groningen en vocal group Voix-la! uit Zuidlaren

Ik heb de opleiding DLV met ontzettend veel plezier gevolgd! De structuur van de opleiding en het niveau van de docenten zorgen voor zowel een brede basis als een grote verdieping. Het geeft je onwijs veel handreikingen om verder te komen als dirigent en je zangers nog vele jaren te blijven inspireren!

Rowan van der Westen, student DLV 2009-2010, dirigent van Xsinchère uit Raamsdonkveer

Tijdens DLV heb ik geleerd hoe je kwaliteitsnormen voor je zanggroep ontwikkelt en neerzet, zodat je ze zo effectief mogelijk naar een hoger plan kunt tillen.

Een belangrijk pluspunt van de cursus is de persoonlijke behandeling van alle deelnemers. Iedereen wordt geanalyseerd en geadviseerd naar zijn/haar persoonlijke situatie. Door de onderlinge verschillen leren de cursisten zodoende ook veel van elkaar.

Tijs Krammer is een ongelofelijke vakman. Hij weet precies wat er in de korenwereld speelt, of het nu een krakkemikkig beginnersgroepje is of een professioneel topkoor. We ondervonden aan den lijve hoe hij zangers inspireert het beste uit zichzelf te halen.

Elke Jansen, student DLV 2007-2008, dirigent van o.a. close harmony-koor Schudden voor gebruik

 
Ervaringen van studenten van de DLV vóór 2007 vind je hier.

...

Onderwerpen

Onderwerpen

Er wordt nogal wat gevergd van een dirigent. Je moet een goede dirigeertechniek hebben, vlot kunnen repeteren, een uitstekend gehoor hebben en je repertoire kennen. Je moet mooi kunnen zingen, op de piano kunnen begeleiden en prachtige programma’s maken. Daarnaast moet je kunnen inspireren en motiveren, met een groep overweg kunnen en leiding kunnen geven aan een combo of band. En als het meezit, kun je dan ook nog arrangeren, weet je subsidies aan te boren en zie je er op het podium charismatisch uit.

DLV-examen  50In een opleiding voor koordirigent moet er dus een scala aan theoretisch en praktische onderwerpen aan bod komen. De DLV is daarom opgedeeld in zeven blokken waarin theoretische deelgebieden van het dirigeren centraal staan en is er aandacht voor drie basisvaardigheden. De student wordt gestimuleerd zich zo breed mogelijk te ontwikkelen en ook na de opleiding door te blijven leren.

Theorie

De zeven theoretische onderwerpen in de opleiding zijn als volgt:

Blok 1 Dirigeertechniek
Blok 2 Geschiedenis en stijlen
Blok 3 Repetitietechniek
Blok 4 Zangmethodiek en koorvorming
Blok 5 Arrangeren
Blok 6 Programmeren en plannen
Blok 7 De sociale kant

Er is een overzicht met de onderwerpen per bijeenkomst en een gedetailleerd overzicht waarin de deelonderwerpen staan en de literatuur die bij die onderwerpen hoort.

Basisvaardigheden

In elke les train je drie basisvaardigheden:

  • Gehoortraining. Hierin ga je onder andere intervallen en akkoorden benoemen, en melodische dictees noteren.
  • Dirigeertechniek. Je doet oefeningen om de slagfiguren je eigen te maken en de onafhankelijkheid van de handen te vergroten.
  • Partituurspel. Je leert arrangementen spelen die genoteerd staan in vier of meer balken.

Practicum

Aan het eind van elke bijeenkomst is er een practicum. De studenten vormen daarvoor samen een koor en om beurten geven de studenten daar leiding aan.

Bijeenkomsten

Bijeenkomsten

De lessen vallen op 21 zaterdagen in de periode september 2017-juni 2018, verdeeld in zeven blokken van telkens drie bijeenkomsten. In elk blok staat een ander theoretisch onderwerp centraal. De data zijn als volgt (onder voorbehoud):

Blok 1 Zaterdag 9, 16 en 30 september 2017
Blok 2 Zaterdag 7, 21 en 28 oktober 2017
Blok 3 Zaterdag 11, 18 en 25 november 2017
Blok 4 Zaterdag 13, 20 en 27 januari 2018
Blok 5 Zaterdag 10, 17 en 24 februari 2018
Blok 6 Zaterdag 10, 17 en 24 maart 2018
Blok 7 Zaterdagen 7 en 21 april en 12 mei 2018
Afsluiting Zaterdag 9 juni 2018

Workshops

In de laatste bijeenkomst van blok 4 t/m 7 zijn er van 13.00 tot 15.30 uur workshops door gastdocenten. In de DLV 2017-2018 zijn de workshops als volgt:

  • Zaterdag 27 januari 2018: ‘Regie voor koren’ door Meta Stevens
  • Zaterdag 24 februari 2018: ‘Werken aan koorklank’ door Esther Zaad
  • Zaterdag 24 maart 2018: ‘Arrangeren’ door Rogier IJmker
  • Zaterdag 12 mei 2018: ‘Vocal leadership’ door Merel Martens

De workshops zijn ook toegankelijk voor geïnteresseerden die niet de DLV volgen.

Opbouw van de bijeenkomsten

DLV-examen  11De bijeenkomsten duren van 10.00 tot 15.30 uur. Elke bijeenkomst is als volgt ingedeeld (tenzij er in de middag een workshop is):

10.00-10.15 Inzingen
10.15-11.30 Theoretisch gedeelte
11.30-11.45 Gehoortraining
         Lunchpauze
12.00-12.15 Dirigeertechniekoefeningen
12.15-13.00 Theoretisch gedeelte
13.00-13.15 Partituurspel
         Theepauze
13.30-15.30 Practicum

Individuele zanglessen

De zangdocent is ongeveer de helft van de bijeenkomsten aanwezig. Zij verzorgt dan het inzingen, en in de rest van de bijeenkomst geeft zij individueel zangles aan de studenten. Verder geeft zij in het blok over koorvorming een aantal theoretische lessen over zangtechniek, de bouw van de stem en veelvoorkomende vocale problemen.

Locatie

De bijeenkomsten van de opleiding vinden plaats op het Theater aan de Slinger, Slinger 40, in Houten.

...

Literatuur en arrangementen

Literatuur en arrangementen

Boeken

In de DLV gebruik je drie boeken:

  • Let’s work it out!. Uitgegeven door de SNK. Het boek is niet meer verkrijgbaar, maar voor de studenten van de DLV wordt het ter beschikking gesteld door de stichting Vocal Pop & Jazz Days.
  • Tipboek muziek op papier. Een handzaam boekje over muziektheorie, geschreven in een prettige, eigentijdse stijl, waarbij de lichte muziek ook de nodige aandacht krijgt. Prijs ongeveer 15 euro.
  • Tipboek zang. Een boek uit dezelfde serie, met objectieve en praktische informatie over de stem en over stemvorming, waarbij er recht wordt gedaan aan verschillende benaderingen van dit complexe onderwerp. Prijs ongeveer 15 euro.

Reader

DLV-examen  13Naast bovenstaande boeken werken we met een reader waarin hoofdstukken staan uit de volgende boeken:

  • John Bertalot: How to be a successful choir director.
  • Imogen Holst: Conducting a choir. A guide for amateurs.
  • Jimmy Joyce: Scoring for voice. A guide to writing vocal arrangements.
  • Brock McElheran: Conducting technique for beginners and professionals.
  • Carl Strommen: The contemporary chorus. A director’s guide for the jazz-rock choir.
  • Steve Zegree: The complete guide to teaching vocal jazz.

Arrangementen

In de opleiding komen in het practicum de volgende arrangementen aan bod (onder voorbehoud):

Blok 1 Everything (Bublé, Foster-Gillies & Chang; arr.: Roger Emerson)
Just the way you are (Billy Joel; arr.: Allan Billingsley)
Blok 2 Come Sunday (jazz standard; arr.: Paris Rutherford)
I’m Yours (Jason Mraz; arr.: Mac Huff)
Blok 3 The first Noel (volksmuziek; arr.: Darmon Meader)
Underneath the tree (Clarkson & Kurstin; arr.: Ed Lojeski)
Blok 4 Happy (Pharrell Williams; arr.: Mark Brymer)
O sifuni mungu (Maddux, McCall & Mulongoy; arr.: Roger Emerson)
Blok 5 In a mellow tone (jazz standard; arr.: Kirby Shaw)
Saturday in the park (Robert Lamm; arr.: Matthias Becker)
Blok 6

Route 66 (jazz standard; arr.: Kirby Shaw)
Words (tekst, muziek & arr.: Anders Edenroth)

Deze reader en de partituren zitten bij de prijs van de opleiding inbegrepen. Je ontvangt die in de eerste les.

Toetsen, stage en werkstukken

Toetsen, stage en werkstukken

Toetsen

Tijdens de opleiding doe je twee toetsen:

  • Aan het eind van het derde blok krijg je de theoretische ‘Tussentoets’. Daarin laat je zien dat je de stof beheerst die is behandeld in de bijeenkomsten en dat je de daarbij behorende literatuur hebt gelezen.
  • Aan het eind van het vierde blok doe je de ‘Vaardigheidstoets’. Daarin laat je de vooruitgang zien die je hebt geboekt op een specifieke vaardigheid.

Op de toetsen-pagina staat meer informatie over de toetsen.

Stage

DLV-examen  28Ergens in de maanden januari-maart loop je een korte stage bij een toonaangevend koor in de lichte muziek en bij de dirigent daarvan. De organisatie van de opleiding heeft contact met een twintigtal koren en dirigenten die zich daarvoor beschikbaar stellen. In de stage woon je drie repetities bij, zing je een keer in en repeteer je een keer een half uur met het koor. Op de stage-pagina staat nauwkeuriger beschreven hoe de stage in zijn werk gaat.

Werkstukken

In de tweede helft van de opleiding maak je drie werkstukken:

  • Een Analyse van een arrangement. Daarin beschrijf je de vorm, de harmonische opbouw en de arrangeerwijze van een bestaand arrangement.
  • Een Programma voor een avondvullende voorstelling. Je kiest daarin ongeveer 20 nummers die samen een boeiend concert vormen over een bepaald thema.
  • Een Vocaal werkplan. Je beschrijft daarin hoe je in vier achtereenvolgende repetities stapsgewijs kunt werken aan een specifiek vocaal aspect van je koor.

Op de werkstukken-pagina staat in details beschreven waar je werkstukken aan moeten voldoen.

...

Examen

Examen

Als je alle onderdelen van de opleiding hebt afgerond, mag je deelnemen aan het examen.

Op het examen voer je drie nummers uit met een eigen koor of groep. Je kunt daarvoor één van je eigen koren vragen, maar je wordt ook gestimuleerd om voor de gelegenheid een ad hoc-ensemble samen te stellen. (Dat wellicht een hoger niveau heeft dan je eigen koren.)

Elke student neemt een eigen koor mee voor het examen. Alle zangers worden uitgenodigd om ook de andere examens bij te wonen. Op die manier is er een flink publiek en daarmee wordt het examen een feestelijke dag voor zowel dirigenten als zangers.

In de examenregeling staat meer informatie over het verloop van het examen en waar je daarbij aan moet voldoen.

Praktisch

Praktische informatie

Locatie

De bijeenkomsten worden gehouden in het Theater aan de Slinger, De Slinger 40, in Houten. Dit theater ligt op twee minuten lopen vanaf het station Houten.

Studiedruk

Het totaal aantal contacturen van de bijeenkomsten en stage is ongeveer 120 uur. Daarnaast worden de deelnemers geacht ongeveer evenveel uren te besteden aan zelfstudie. De opleiding vergt dus in totaal ongeveer 240 uur.

Kosten

DLV-examen  3Deelname aan de opleiding inclusief workshops kost € 995,– (of € 945,– voor een BALK-lid). Het is ook mogelijk als hospitant de opleiding bij te wonen; deelname kost dan € 545,– (of € 495,– voor een BALK-lid). De workshops zijn ook voor buitenstaanders toegankelijk; het bijwonen van één workshop kost € 30,–.

Informatie en inschrijving

De coördinatie van de opleiding is in handen van BALK. Inschrijven kan bij Marcelle Immerzeel, email administratie@balknet.nl, vanaf mei 2017 en tot uiterlijke 1 september 2017. Het minimum aantal deelnemers voor de opleiding is vijftien en het maximum is vijfentwintig.

Toelatingstest

Voor de DLV moet je een toelatingstest doen. De toelatingen zijn op 2 september 2017.

In de test laat je zien dat je voldoende kennis hebt van muzikale begrippen, voldoende piano kunt spelen en voldoende zangtechniek hebt. De test wordt gedaan aan de hand van een pagina van Misty, gearrangeerd door Kirby Shaw.

Van de kandidaat wordt het volgende gevraagd:

  • Alle partijen uit dit fragment op een expressieve wijze te kunnen voorzingen.
  • De sopraan en de bas samen op piano in tempo te kunnen spelen.
  • Elk willekeurige samenklank uit het arrangement op de piano te kunnen aanslaan.
  • Alle akkoorden uit het fragment te kunnen benoemen.

Los van de partituur wordt het volgende van de kandidaat gevraagd:

  • Het aan kunnen geven van de eenvoudige drieklank (bijvoorbeeld f-a-c of c-e-g) vanaf de stemvork.
...

Foto’s

 

DLV-examen-26-2Alle foto’s op deze site zijn gemaakt door Annemieke Visscher op het examen van de DLV 2013-2014. Op de foto hiernaast zie je op de voorste rij alle studenten die examen deden.